VÍ DỤ VỀ MÂU THUẪN BIỆN CHỨNG TRONG TRIẾT HỌC

     

Khái niệm mâu thuẫn theo quan điểm siêu hình được giải thích như sau: Mâu thuẫn là cái đối lập phản logic, không có sự thống nhất, không có sự chuyển hóa biện chứng giữa các mặt đối lập. Nhân tố tạo thành mâu thuẫn biện chứng là mặt đối lập. Khái niệm mặt đối lập dùng để chỉ những mặt, những thuộc tính, những khuynh hướng vận động trái ngược nhau nhưng là điều kiện, tiền đề tồn tại của nhau.

Bạn đang xem: Ví dụ về mâu thuẫn biện chứng trong triết học

Ví dụ 1: Quan niệm về lối sống: Tâm linh (tin vào các yếu tố thần linh) và vô thần (Không tin vào các yếu tố tâm linh)

Ví dụ 2: Bài toán có đồng biến và nghịch biến

Ví dụ 3: Quá trình hấp thụ chất năng lượng và thải các chất cặn bã của sinh vật

Cùng Top lời giải tìm hiểu thêm về mâu thuẫn nhé!

1. Mâu thuẫn biện chứng là gì?

Mâu thuẫn biện chứng là một trạng thái mà mặt đối lập liên hệ, chúng có tác động qua lại với nhau, theo đó mâu thuẫn biện chứng được tồn tại một cách khách quan, phổ biến ở trong xã hội, tư duy và tự nhiên. Trong mâu thuẫn biện chứng tư duy có sự phản ánh mâu thuẫn đối với hiện thực, nguồn gốc phát triển nhận thức.

Mâu thuẫn biện chứng không phải là ngẫu nhiên, chủ quan, cũng không phải là mâu thuẫn trong lôgic hình thức.Mâu thuẫn trong lôgic hình thức là sai lầm trong tư duy.

2.Vai trò của mâu thuẫn

Có thể thấy mâu thuẫn có ý nghĩa và vai trò hết sức to lớn. Mâu thuẫn trong xã hội nói chung và mâu thuẫn trong cuộc sống nói riêng là động lực của sự vận động xã hội, thúc đẩy các quá trình hoạt động. Bên cạnh đó mâu thuận là động lực và cùng là nguồn gốc của sự vận động, phát triển, có tính khách quan phổ biến.

Tuy nhiên mâu thuẫn cũng có thể gây ảnh hưởng xấu đến các chủ thể, vấn đề trong cuộc sống gây bất hòa tranh cãi, thậm chí xung đột nghiêm trọng nếu không thống nhất và giải quyết được.

3. Mâu thuẫn là nguồn gốc sự vận động, sự phát triển

+ Sự thống nhất, đấu tranh các mặt đối lập chính là hai xu hướng tác động khác nhau mặt đối lập

Trong đó, hai xu hướng này tạo ra loại mâu thuẫn đặc biệt, từ đó mâu thuẫn biện chứng bao gồm sự thống nhất và sự đấu tranh của mặt đối lập.

Trong quá trình phát triền và vận động thì sự thống nhất, đấu tranh của mặt đối lập không tách rời nhau.

+ Đấu tranh của mặt đối lập được quy định tất yếu về sự thay đổi các mặt đang tác động, làm mâu thuẫn phát triển.

Khi bắt đầu xuất hiện thì mâu thuẫn chỉ là một sự khác nhau cơ bản. Tuy nhiên theo khuynh hướng trái ngược nhau thì sự khác nhau này càng lớn lên và rộng dẫn ra đến khi nào trở thành đối lập.

Khi hai mặt đối lập có sự xung đột gay gắt, đủ điều kiện thì sẽ tự chuyển hóa lẫn nhau và từ đó mâu thuận được giải quyết. Nhờ sự giải quyết theo hướng này mà thể thống nhất mới sẽ thay thế thể thống nhất cũ hay sự vật mới thay cho sự vật cũ bị mất đi.

+ Sự phát triển là cuộc đấu tranh các mặt đối lập.


Ta đã thấy rằng khi có thống nhất của các mặt đối lập thì sẽ có đấu tranh, đấu tranh và thống nhất các mặt đối lập thì không thể tách rời khỏi nhau đối với mâu thuẫn biện chứng.

Sự vận động, phát triển là sự thống nhất trong tính ổn định và tính thay đổi, đấu tranh và thống nhất các mặt đối lập quy định về tính thay đổi và tính ổn định sự vật. Do đó, mâu thuẫn là nguồn gốc của phát triển và vận động.

4.Ý nghĩa

- Để nhận thức được ban chất của sự vật hoặc tìm ra phương hướng, giải pháp cho hoạt động thực tiễn cần phải nghiên cứu mâu thuẫn sự vật.

-Việc nghiên cứu quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập hay quy luật mâu thuẫn có ý nghĩa quan trọng đối với nhận thực, hoạt động thực tiễn.

Quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập, còn gọi là quy luật mâu thuẫn, là quy luật cơ bản nhất, hạt nhân của phép biện chứng duy vật. Bởi quy luật này chỉ ra rằng mâu thuẫn tồn tại khách quan, phổ biến của mọi sự vật, hiện tượng. Chính mâu thuẫn nội tại là nguồn gốc của sự vận động và phát triển. Do đó, muốn sự vật phát triển thì phải phát hiện ra mâu thuẫn và phân loại từng mâu thuẫn để xác định mâu thuẫn nào là cơ bản, mâu thuẫn nào là chủ yếu, mâu thuẫn nào là không cơ bản, mâu thuẫn nào là thứ yếu để giải quyết mâu thuẫn ở từng thời điểm cho phù hợp. Trong đó mâu thuẫn cơ bản, mâu thuẫn chủ yếu là mâu thuẫn quy định sự phát triển và tồn tại của sự vật cho nên mâu thuẫn này được ưu tiên giải quyết trước.


Phần nhiều nguồn đều được lấy thông tin từ những nguồn website nổi tiếng khác nên chắc chắn có vài phần khó hiểu.

Bạn đang xem:Nêu 5 ví dụ về mâu thuẫn trong triết học

Mong mọi người thông cảm, xin nhận góp ý và gạch đá bên dưới comment

Quý độc giả vui lòng đọc bài viết này ở trong phòng cá nhân để có hiệu quả nhấtTránh xa toàn bộ các dòng thiết bị gây xao nhoãng trong việc tập kết Bookmark lại nội dung bài viết vì mình sẽ update liên tiếp

Quy luật mâu thuẫn là một trong những quy luật cơ bản trong phép biện chứng duy vật và phép biện chứng duy vật lịch sử khẳng định mọi sự vật, hiện tượng trong bản chất đều có mặt tồn tại và mâu thuẫn bên trong.

Bạn đang xem: Những ví dụ về mâu thuẫn biện chứng trong triết học

Trong phép biện chứng, vấn đề quy luật mâu thuẫn là một khái niệm thuộc một trong ba quy luật cơ bản của triết học Mác – Lênin. Vì vậy, khibài giảng về quy luật mâu thuẫnChúng ta nên chú ý đến điều gì? Ý nghĩa của phương pháp luận quy luật mâu thuẫn? Hãy tham khảo bài viết dưới đây của Luật Hoàng Phi để biết rõ hơn về vấn đề trên.

Xem Tóm Tắt Tại Đây

Quy luật mâu thuẫn

Quy luật mâu thuẫn

Khi nàogiảng về quy luật mâu thuẫnBạn cần lưu ý những điều sau:

Thứ nhất: Khái niệm quy luật mâu thuẫn

Quy luật mâu thuẫn là một trong những quy luật cơ bản trong phép biện chứng duy vật và phép biện chứng duy vật lịch sử khẳng định mọi sự vật, hiện tượng trong bản chất đều có mặt tồn tại và mâu thuẫn bên trong. Quy luật mâu thuẫn còn được gọi là quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập.

Thứ hai: Nội dung của quy luật mâu thuẫn

Mỗi sự vật, hiện tượng đều chứa đựng những khuynh hướng và những mặt đối lập, từ đó sinh ra mâu thuẫn trong chính chúng. Sự thống nhất và đấu tranh từ các mặt đối lập tạo ra động lực bên trong vận động, phát triển, làm mất cái cũ để thay cái mới.


*

Thứ ba: Phân tích nội dung của quy luật mâu thuẫn

– Các khái niệm về các mặt đối lập, mâu thuẫn biện chứng, thống nhất và đấu tranh


+ Mặt đối lập: Mặt đối lập là những mặt có thuộc tính, đặc điểm, tính xác định, có xu hướng biến đổi ngược chiều, tồn tại khách quan trong tự nhiên, tư tưởng và xã hội.

Ví dụ:

Trong mỗi con người đều có những mặt đối lập tự nhiên như ăn uống và bài tiết.

Đối với sinh vật sẽ xảy ra quá trình đồng hóa và dị hóa, đối lập nhau.

Xem thêm: Hệ Số Nhiệt Độ Của Tốc Độ Phản Ứng Là Gì, Hệ Số Nhiệt Độ Của Tốc Độ Phản Ứng Là Bao Nhiêu

Mâu thuẫn biện chứng: Mâu thuẫn biện chứng là trạng thái mà các mặt đối lập có quan hệ với nhau, tác động qua lại lẫn nhau, nhờ đó mà mâu thuẫn biện chứng tồn tại khách quan và phổ biến trong xã hội. , tư duy và bản chất. Trong tư duy biện chứng mâu thuẫn phản ánh mâu thuẫn về hiện thực, là nguồn gốc của sự phát triển nhận thức.

Sự thống nhất của các mặt đối lập:

Sự thống nhất của các mặt đối lập: là sự phụ thuộc lẫn nhau, tồn tại nhưng không thể tách rời nhau, của các mặt đối lập, tự nó phải lấy sự tồn tại của mặt kia làm tiền đề.

Ví dụ:

Trong hoạt động bài tiết, con người có hai hoạt động đối lập nhau: ăn và bài tiết. Tuy đối lập nhau nhưng chúng không thể tách rời và phụ thuộc vào nhau, qua đó cho thấy hai hoạt động này là thống nhất với nhau.

Sự thống nhất đó tạo nên những yếu tố “giống hệt nhau” của các mặt đối lập. Ở một mức độ nào đó, chúng sẽ có thể chuyển đổi cho nhau.

Sự thống nhất của các mặt đối lập cũng có tác dụng tương tự, đó là trạng thái chỉ chuyển động khi có trạng thái cân bằng.

+ Sự đấu tranh của các mặt đối lập

Sự đấu tranh của các mặt đối lập là sự tác động qua lại cùng có lợi với xu hướng loại trừ lẫn nhau và tiêu cực giữa các mặt đó.

Hình thức đấu tranh của các mặt đối lập vô cùng phong phú, đa dạng, phụ thuộc vào mối quan hệ qua lại của điều kiện diễn ra cuộc đấu tranh và các mặt, tính chất của các mặt đối lập.

Xung đột là nguồn gốc của sự vận động và phát triển

+ Sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập là hai xu hướng tác động trở lại các mặt đối lập

Đặc biệt, hai khuynh hướng này tạo ra một loại mâu thuẫn đặc biệt, từ đó mâu thuẫn biện chứng bao gồm sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập.


Trong quá trình phát triển và vận động, sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập không thể tách rời.

+ Sự đấu tranh của các mặt đối lập tất yếu quy định cho sự thay đổi của các mặt ảnh hưởng, làm cho mâu thuẫn phát triển.

Ban đầu, mâu thuẫn chỉ là khác biệt cơ bản. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, sự khác biệt này phát triển và mở rộng cho đến khi nó trở nên ngược lại.

Khi hai mặt đối lập có mâu thuẫn gay gắt sẽ chuyển hóa lẫn nhau và từ đó mâu thuẫn sẽ được giải quyết. Nhờ giải quyết theo hướng này, sự thống nhất mới sẽ thay thế sự thống nhất cũ hoặc sự vật mới sẽ thay thế sự vật cũ đã mất.

Sự phát triển là sự đấu tranh của các mặt đối lập.

Chúng ta đã thấy rằng khi có sự thống nhất của các mặt đối lập thì sẽ có đấu tranh, đấu tranh và sự thống nhất của các mặt đối lập không thể tách rời mâu thuẫn biện chứng.

Sự vận động và phát triển là sự thống nhất trong tính ổn định và tính ổn định, là sự đấu tranh và thống nhất của các mặt đối lập quy định tính chất thay đổi và tính ổn định của sự vật. Vì vậy, mâu thuẫn là nguồn gốc của sự phát triển và vận động.

– Phân loại mâu thuẫn

+ Nếu căn cứ vào mối quan hệ của sự vật đang xét thì xung đột sẽ được phân thành xung đột bên trong và xung đột bên ngoài.

+ Căn cứ vào ý nghĩa tồn tại và phát triển của toàn bộ sự vật, các mâu thuẫn được chia thành mâu thuẫn cơ bản và mâu thuẫn không cơ bản.

+ Căn cứ vào vai trò tồn tại và phát triển của mâu thuẫn của sự vật ở một giai đoạn nhất định, mâu thuẫn được phân thành mâu thuẫn chính và phụ.

+ Căn cứ vào tính chất của quan hệ lợi ích, xung đột được chia thành xung đột đối kháng và xung đột không đối kháng.

Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật mâu thuẫn

– Để nhận thức được bản chất của sự vật hoặc tìm ra phương hướng, giải pháp cho hoạt động thực tiễn cần phải nghiên cứu các mặt trái của sự vật.

– Việc nghiên cứu quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập hay quy luật mâu thuẫn có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động hiện thực và hoạt động thực tiễn.

Bởi vì, mâu thuẫn là động lực và cùng là nguồn gốc của sự vận động, phát triển, có tính khách quan phổ biến.

Xem thêm: Thi Trạng Nguyên Lớp 3 Vòng 10, Đề Thi Trạng Nguyên Tiếng Việt Lớp 3

Đây là tất cả nội dung liên quan đếnbài giảng về quy luật mâu thuẫn, ý nghĩa của phương pháp luận quy luật mâu thuẫn.

ví dụ về các loại mâu thuẫn trong triết họcví dụ về mâu thuẫn trong triết họcví dụ mâu thuẫn cơ bản và không cơ bảnví dụ về mâu thuẫnví dụ về mâu thuẫn biện chứngví dụ quy luật mâu thuẫnví dụ mâu thuẫn biện chứngví dụ về mâu thuẫn cơ bản và không cơ bảnví dụ về mâu thuẫn cơ bản