Tổng Kết Từ Vựng

     

ngặt nghèo, nho nhỏ, giam giữ, gật gù, bó buộc, tươi tốt, giá lùng, bọt bong bóng bèo, xa xôi, cỏ cây, gửi đón, nhịn nhường nhịn, rơi rụng, hy vọng muốn, phủ lánh.

Bạn đang xem: Tổng kết từ vựng

Trả lời:

Xác định từ ghép và từ láy:

- từ láy: ngặt nghèo, nho nhỏ, gật gù, rét lùng, xa xôi, che lánh

- trường đoản cú ghép: giam giữ, gửi đón, bó buộc, nhường nhịn nhịn, tươi tốt, rơi rụng, bọt bong bóng bèo, cỏ cây, mong mỏi muốn

 

Câu 3 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Trong các từ láy sau đây, trường đoản cú láy nào bao gồm sự “giảm nghĩa” với từ láy nào tất cả sự “tăng nghĩa” đối với nghĩa của yếu tố gốc?

trăng trắng, sạch sành sanh, đèm đẹp, giáp sàn sạt, nho nhỏ, lành lạnh, nhấp nhô, xôm xốp

Trả lời:

Xác định tự láy bớt nghĩa và từ láy tăng nghĩa:

- tự láy sút nghĩa: Trăng trắng, đèm đẹp, nho nhỏ, lành lạnh, nhấp nhô, xôm xốp

- từ láy tăng nghĩa: sạch sẽ sành sanh, tiếp giáp sàn sạt


Phần II


Video lí giải giải


THÀNH NGỮ

Câu 1 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại khái niệm thành ngữ.

Trả lời:

Khái niệm: thành ngữ là một trong những tập hòa hợp từ cấu trúc tương đối ổn định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh.

 

Câu 2 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Trong những tổ hợp từ sau đây, tổ hợp nào là thành ngữ, tổ hợp nào là tục ngữ?

a) sát mực thì đen, sát đèn thì sáng

b) tiến công trống bỏ dùi

c) chó treo mèo đậy

d) được voi đòi tiên

e) nước mắt cá chân sấu

Giải say mê nghĩa của mỗi thành ngữ, châm ngôn đó.

Trả lời:

- Thành ngữ :

+ Đánh trống quăng quật dùi: làm việc bỏ dở, chưa tới nơi đến chốn, thiếu trách nhiệm.

+ Được voi đòi tiên: tham lam, được cái đó lại muốn bao gồm cái khác.

+ Nước mắt cá sấu: sự mến xót, thông cảm giả chế tác đánh lừa tín đồ khác.

- Tục ngữ:

+ sát mực thì đen, sát đèn thì sáng: trả cảnh, môi trường thiên nhiên sống có tác động lớn đến tính cách, phẩm chất bé người.

+ Chó treo mèo đậy: Thức ăn treo cao để tránh chó ăn, và bịt kĩ để không cho mèo lục đớp. Ý khuyên răn cảnh giác cửa nẻo rương áo quan để phòng trộm cuỗm mất.

 

Câu 3 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Tìm nhị thành ngữ bao gồm yếu tố chỉ động vật hoang dã và hai thành ngữ tất cả yếu tố chỉ thực vật. Giải thích ý nghĩa và đặt câu với mỗi thành ngữ kiếm tìm được.

Trả lời:

* Thành ngữ có yếu tố chỉ rượu cồn vật:

+ Chó gặm áo rách: đã khó khăn lại chạm mặt thêm tai họa.

+ Ếch ngồi lòng giếng: phần nhiều kẻ sống trong môi trường nhỏ tuổi hẹp, không nhiều tiếp xúc mà cho là mình ghê gớm, kiêu căng, trường đoản cú phụ.

* Đặt câu:

+ Gia cảnh vẫn nghèo khó, lại thêm chứng bé đau, đúng là chó gặm áo rách rưới mà.

+ Hắn ta tưởng mình tài giỏi, có năng khiếu sở trường nhưng cứ quanh quanh quẩn một vùng đất bé bé dại thì cũng chỉ cần ếch ngồi lòng giếng mà lại thôi.

* Thành ngữ có yếu tố chỉ thực vật:

+ Dây cà ra dây muống: nói, viết rườm rà, lâu năm dòng.

+ Cưỡi chiến mã xem hoa: thao tác qua loa, đại khái, không đi sâu bỏ ra tiết.

* Đặt câu:

+ Cậu nói ngăn nắp thôi, cứ dây cà ra dây muống ráng thì ai phát âm được !

+ Dù chỉ là bài xem thêm nhưng cũng tương đối quan trọng, cấp thiết học thứ hạng cưỡi ngựa xem hoa được đâu.

 

Câu 4 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Tìm hai minh chứng về việc sử dụng thành ngữ vào văn chương.

Trả lời:

Hai thành ngữ trong các tác phẩm văn chương:

- Một nhị nghiêng nước nghiêng thành (trong “Truyện Kiều” của Nguyễn Du)

- Bảy nổi ba chìm với nước non (trong Bánh trôi nước của hồ Xuân Hương)


Phần III


Video lý giải giải


NGHĨA CỦA TỪ

Câu 1 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại quan niệm nghĩa của từ.

Trả lời:

Nghĩa của từ bỏ là câu chữ (sự vật, tính chất, hoạt động, quan lại hệ,...) nhưng mà từ biểu thị.

 

Câu 2 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Chọn cách hiểu đúng trong những cách phát âm sau:

a) Nghĩa của từ bà mẹ là “người phụ nữ, gồm con, nói trong quan hệ nam nữ với con”.

b) Nghĩa của từ mẹ khác cùng với nghĩa của từ bố ở vị trí nghĩa “người phụ nữ, có con”.

c) Nghĩa của từ bà bầu không chuyển đổi trong hai câu: mẹ em khôn cùng hiền và thất bại là bà mẹ thành công.

d) Nghĩa của từ bỏ mẹ không tồn tại phần thông thường với nghĩa của trường đoản cú bà.

Trả lời:

Cách gọi (a) đúng. Những cách phát âm khác không tương xứng (câu b), hoặc hiểu sai (câu c, d).

 

Câu 3 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Cách giải thích nào trong nhì cách phân tích và lý giải sau là đúng? do sao?

Độ lượng là:

a) đức tính rộng lượng, dễ dàng thông cảm với người có sai lầm và dễ dàng tha thứ.

b) rộng lượng, dễ thông cảm với người có sai trái và dễ tha thứ.

Trả lời:

(a) là cụm danh từ, không thể lấy một các danh trường đoản cú để phân tích và lý giải cho một tính từ bỏ (độ lượng).

(b) là bí quyết giải thích chính xác là vì dùng các tính tự để phân tích và lý giải cho một tính từ.


Phần IV


Video gợi ý giải


TỪ NHIỀU NGHĨA VÀ HIỆN TƯỢNG CHUYỂN NGHĨA CỦA TỪ

Câu 1 (trang 124 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại khái niệm từ rất nhiều nghĩa và hiện tượng lạ chuyển nghĩa của từ.

Trả lời:

Khái niệm:

- Từ tất cả thể có khá nhiều nghĩa

- chuyển nghĩa là hiện tại tượng đổi khác nghĩa của từ, tạo nên từ những nghĩa.

- Trong từ nhiều nghĩa tất cả nghĩa gốc và nghĩa chuyển

+ nghĩa nơi bắt đầu là nghĩa xuất hiện thêm từ đầu, làm cửa hàng hình thành nghĩa chuyển

+ nghĩa đưa là nghĩa được xuất hiện trên các đại lý nghĩa gốc.

Xem thêm: Tự Lừa Dối Trái Tim Một Điều Rằng Anh Đã Hết Cảm Xúc Yêu Em, Lời Bài Hát Gương Mặt Lạ Lẫm

Câu 2 (trang 124 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Trong nhị câu thơ sau, tự hoa vào thềm hoa, lệ hoa được dùng theo nghĩa nơi bắt đầu hay nghĩa chuyển? rất có thể coi đấy là hiện tượng chuyển nghĩa làm xuất hiện từ những nghĩa được không? vì sao?

Nỗi bản thân thêm tức nỗi nhà,

Thềm hoa một bước lệ hoa mấy hàng!

(Nguyễn Du, Truyện Kiều)

Trả lời:

- vào 2 câu thơ thì từ bỏ hoa cần sử dụng với nghĩa đưa (đẹp, quý phái trọng, tinh khiết)

- từ bỏ "hoa" không hẳn là hiện tượng chuyển nghĩa làm mở ra từ các nghĩa bởi vì nó chỉ nên nghĩa lâm thời, không được giải thích trong từ bỏ điển.


Phần V


Video lý giải giải


TỪ ĐỒNG ÂM

Câu 1 (trang 124 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại khái niệm từ đồng âm. Khác nhau hiện tượng từ khá nhiều nghĩa với hiện tượng từ đồng âm.

Trả lời:

Khái niệm: là từ vạc âm giống nhau dẫu vậy nghĩa trọn vẹn khác nhau.

* phân minh từ đồng âm và từ không ít nghĩa:

- từ đồng âm là đa số từ có bề ngoài âm thanh tương tự nhau tuy nhiên nghĩa hoàn toàn khác nhau, không liên quan đến nhau.

- từ nhiều nghĩa: các nghĩa của trường đoản cú có liên quan đến nhau.

 

Câu 2 (trang 124 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Trong hai trường thích hợp (a) và (b) sau đây, trường thích hợp nào bao gồm hiện tượng từ không ít nghĩa, trường phù hợp nào có hiện tượng từ đồng âm? bởi vì sao?

a) Từ lá trong:

Khi chiếc lá xa cành

Lá không hề màu xanh

cơ mà sao em xa anh

Đời vẫn xanh tránh rợi.

(Hồ Ngọc Sơn, gởi em dưới quê làng)

và trong: công viên là lá phổi của thành phố.

b) Từ con đường trong:

Đường ra trận mùa này đẹp lắm.

(Phạm Tiến Duật, Trường tô Đông, Trường sơn Tây)

và trong: Ngọt như đường.

Trả lời:

a) trường đoản cú lá: từ khá nhiều nghĩa (Nghĩa của tự “lá” vào “lá phổi” rất có thể coi là tác dụng chuyển nghĩa của từ “lá” vào “lá xa cành”)

b) trường đoản cú đường: từ bỏ đồng âm (hai từ bao gồm vỏ ngữ âm tương tự nhau mà lại nghĩa của trường đoản cú “đường” trong “đường ra trận” không tồn tại mối tương tác nào với nghĩa của tự “đường” vào “ngọt như đường”.


 TỪ ĐỒNG NGHĨA

Câu 1 (trang 125 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại định nghĩa từ đồng nghĩa.

Trả lời:

Khái niệm: là hầu hết từ gồm nghĩa tương tự nhau hoặc tương tự nhau.

 

Câu 2 (trang 125 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Chọn cách hiểu đúng trong những cách gọi sau:

a) Đồng nghĩa là hiện tượng kỳ lạ chỉ có trong một trong những ngôn ngữ trên nạm giới.

b) Đồng nghĩa khi nào cũng là quan hệ giới tính nghĩa giữa hai từ, không tồn tại quan hệ đồng nghĩa giữa bố hoặc hơn ba từ.

c) các từ đồng nghĩa tương quan với nhau bao giờ cũng gồm nghĩa hoàn toàn giống nhau.

d) các từ đồng nghĩa tương quan với nhau hoàn toàn có thể không thay thế sửa chữa nhau được trong vô số trường phù hợp sử dụng.

Trả lời:

Chọn phương pháp hiểu (d). Từ bỏ đồng nghĩa có thể thay thế cho nhau trong một số trường hợp, phần nhiều các trường hợp là đồng nghĩa không hoàn toàn, không thể cụ thế.

 

Câu 3 (trang 125 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Đọc câu sau:

Khi fan ta đã ngoài 70 xuân thì tuổi tác càng cao, sức khỏe càng thấp.

(Hồ Chí Minh, Di chúc)

Trả lời:

Từ "xuân" rất có thể thay nỗ lực từ "tuổi" vày từ "xuân" đã đưa nghĩa theo cách làm hoán dụ (lấy một khoảng thời gian trong năm thế cho năm, tức lấy phần tử thay mang đến toàn thể). Vấn đề thay tự "xuân" cho biết thêm tinh thần sáng sủa và sự dí dỏm (vì ngày xuân là hình hình ảnh sự tươi trẻ, của mức độ sống bạo dạn mẽ).


Phần VII


Video hướng dẫn giải


TỪ TRÁI NGHĨA

Câu 1 (trang 125 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại khái niệm từ trái nghĩa.

Trả lời:

Khái niệm: là mọi từ có ý nghĩa sâu sắc hoàn toàn trái ngược nhau

 

Câu 2 (trang 125 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Cho biết trong những cặp tự sau đây, cặp tự nào bao gồm quan hệ trái nghĩa: ông – bà, xấu – đẹp, xa – gần, voi – chuột, tối ưu – lười, chó – mèo, rộng – hẹp, nhiều – khổ.

Trả lời:

Cặp từ bỏ trái nghĩa: xấu - đẹp; xa - gần; rộng lớn - hẹp

 

Trả lời câu 3 (trang 125 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Cho mọi cặp trường đoản cú trái nghĩa sau: sống – chết, yêu thương – ghét, chẵn – lẻ, cao – thấp, chiến tranh – hoà bình, già – trẻ, nông – sâu, giàu – nghèo.

Có thể xếp những cặp từ trái nghĩa này thành nhì nhóm: đội 1 như sống – chết (không sống tức là đã chết, ko chết có nghĩa là còn sống), đội 2 như già – trẻ (không già không có nghĩa là trẻ, không trẻ không tức là già). Hãy cho biết mỗi cặp trường đoản cú trái nghĩa còn lại thuộc nhóm nào.

Trả lời:

Các cặp từ bỏ trái nghĩa:

- thuộc nhóm với sống – chết: chiến tranh – hòa bình

=> mô tả hai khái niệm loại trừ nhau.

- thuộc nhóm với già – trẻ: yêu – ghét, cao – thấp, nông – sâu, nhiều – nghèo, đực – cái

=> những khái niệm trái lập nhau.


Phần VIII


Video chỉ dẫn giải


CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ

Câu 1 (trang 126 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại khái niệm lever khái quát của nghĩa tự ngữ.

Trả lời:

Nghĩa của một từ hoàn toàn có thể hẹp hay rộng hơn nghĩa của trường đoản cú khác call là cấp độ khái quát lác của tự ngữ.

 

Câu 2 (trang 126 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Vận dụng kỹ năng về các kiểu cấu trúc từ giờ Việt vẫn học sinh sống lớp 6 và lớp 7 để điền những từ ngữ tương thích vào những ô trống trong sơ vật dụng sau. Giải thích nghĩa của những từ ngữ đó theo phong cách dùng trường đoản cú ngữ nghĩa rộng lớn để lý giải nghĩa của tự ngữ nghĩa hẹp. Chẳng hạn: từ đơn là từ có một tiếng. (Để phân tích và lý giải nghĩa của từ đối kháng phải dùng một các từ trong số đó có từ là từ gồm nghĩa rộng lớn so với từ bỏ đơn.)

Trả lời:

*


Phần IX


Video lí giải giải


TRƯỜNG TỪ VỰNG

Câu 1 (trang 126 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại khái niệm trường trường đoản cú vựng.

Trả lời:

Trường trường đoản cú vựng là tập hợp của không ít từ có ít nhất một nét thông thường về nghĩa.

 

Câu 2 (trang 126 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Vận dụng kỹ năng và kiến thức về trường từ vựng nhằm phân tích sự lạ mắt trong cách dùng từ ở đoạn trích sau:

Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học. Bọn chúng thẳng tay chém làm thịt những người yêu nước thương giống nòi của ta. Bọn chúng tắm những cuộc khởi nghĩa của ta trong số những bể máu.

Xem thêm: Định Luật Về Chu Kì Của Con Lắc Đơn, Định Luật Khối Lượng Của Con Lắc Đơn

(Hồ Chí Minh, Tuyên ngôn độc lập)

Trả lời:

Các từ cùng trường tự vựng:

- yêu thương nước, mến nòi, các cuộc khởi nghĩa: cùng trường nghĩa về ý thức yêu nước → khơi dậy ý thức nhân dân, lòng yêu Tổ quốc, cáo giác thực dân.