Bài thơ: lá diêu bông (hoàng cầm

     

Hoàng chũm Trong Tôi (Chuyện Tình Lá Diêu Bông)

DetailsWritten by Phạm DuyHits: 12267

... Tôi không tồn tại tham vọng đóng vai trò một đơn vị khảo cứu vãn phê bình gồm đủ phương tiện, thời gian và không gian để viết về một trong những nhà thơ lớn số 1 của nước vn hiện đại. Tôi chỉ hy vọng hoá giải một nỗi bi thảm thương có trong tôi mỗi lúc nhớ tới Hoàng Cầm. Người chúng ta thi sĩ thuộc tuổi cùng với tôi, vừa lao vào đời là được cùng tôi thoả chí tang bồng lúc cùng lấn sân vào cuộc tao loạn chống thực dân Pháp. Rồi vì chưng phận nước long đong, với cảnh tổ quốc và lòng dân bị phân chia bởi nhà nghĩa, chiến tranh và hận thù, cửa hàng chúng tôi mỗi fan mỗi ngả. Từ bỏ đó, duy nhất là sau cuộc nổi dậy và bị hủy diệt của một trào lưu đối kháng, Hoàng cố kỉnh mất tích, vào đời anh cũng giống như trong đời tôi.

Bạn đang xem: Bài thơ: lá diêu bông (hoàng cầm

Suốt 30 năm trời, một tờ màn đen trùm lên cuộc đời cùng sự nghiệp của Hoàng Cầm, ko cứ gì sinh sống Bắc Việt. Tính đến năm 1975, tại nam giới Việt Nam, tuy tương đối đầy đủ những nội dung bài viết về những nhà thơ lừng danh của thời đại nhưng không có bất kì ai viết đầy đủ về anh. Chỉ tất cả Hoàng Văn Chí cùng với cuốn sách TRĂM HOA ÐUA NỞ mang đến ta thấy thơ Hoàng núm trong phong trào Nhân Văn Giai Phẩm cùng chỉ bao gồm Trần nhân kiệt cho in lại (với những khuyết điểm) một vài bài xích thơ binh cách của thi sĩ trong một tuyển tập thi ca.Thời gian trôi đi, bỗng có những lúc tôi mày mò ra một số bài thơ của Hoàng ráng rồi thấy mình buộc phải viết ra phần đa gì còn nhớ được vị trí người bạn vãn niên này để, thêm một đợt tiếp nhữa (sau Nguyễn Chí Thiện), lôi ra từ bóng buổi tối một công ty thơ sáng láng duy nhất của chúng ta...Ðó là đoạn MỞ ÐẦU của tập HOÀNG CẦM trong TÔI, một tè luận được viết ra sau ngay gần mười năm sinh sống đời lưu giữ dân -- nghĩa là vào thời gian 1984 -- tuyệt nhất là sau khoản thời gian đã từ bỏ coi như mất quê nhà rồi tự nhiên lại tra cứu thấy quê hương qua những bài bác thơ ẩn dụ của Hoàng cầm cố mà vô tình tôi được đọc. Sự biên soạn tập tiểu luận vừa kể cùng sự thành lập của những phiên bản (tôi gọi là) Hoàng rứa Ca cũng còn vị một ngẫu nhiên, tuyệt nói đến đúng hơn, vì chưng một hữu duyên. Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ, vô duyên đối lập bất tương phùng.

*

Lúc chính là ngày mùng 1 mon giêng năm 1982. Trong 1 trong các buổi đi đùa Los Angeles, bước vào một tiệm phở ở khu Chinatown, tôi bỗng gặp gỡ triết gia Phạm Công Thiện vẫn ngồi dùng kèm một fan bạn, giáo sư dạy dỗ Anh Văn. Trong bữa tiệc ngồi riêng rẽ bàn, shop chúng tôi nói vài ba câu chuyện xã giao. New đây, Phạm Công Thiện tới nghe tôi ngâm thơ Hoàng cố kỉnh trong một đêm sinh hoạt tại thính phòng ART STUDIO của ký giả Nguyễn Tú A ở tp Westminster trong khu vực Bolsa. Anh đựng tiếng hỏi :

-- Phạm Duy có biết con gái Hoàng núm là Kiều Loan đang ở đây không ?Tôi giật mình bởi vì cái tin quá bất ngờ này ! Ðã biết thoang thoáng vk cũ của Hoàng chũm là Kiều Loan bà mẹ đang ngơi nghỉ miền Washington DC, rồi hiểu thêm Kiều Loan Con cũng đã vượt biên, nhưng tôi ko thể ngờ đâu rằng bà xã con của một người bạn rất xa tôi lại đang ở 1 nơi rất gần tôi, trong những khi tôi đang định tung ra những bài bác thơ phổ nhạc của người bạn đó ! cố gắng là tôi nằng nặc đòi được dẫn tức thì tới thăm vợ con Hoàng Cầm...... Trong buổi chiều đầu năm dương định kỳ này, bên trên căn gác nhỏ dại của một chung cư nghèo sinh sống giữa thành phố Los Angeles, hai bà mẹ con Kiều Loan, Phạm Công Thiện cùng người chúng ta giáo sư cùng tôi kết chặt quanh bộ bàn nhỏ, tất cả nắng Cali lọt qua cửa sổ, rọi xuống khay trà và đĩa bánh ngọt làm cho tôi ghi nhớ tới vạt nắng khô hanh vàng sinh hoạt vùng đất Bắc Giang ngày nào. Căn phòng đột nhiên dưng bao gồm chút gió lạnh mùa thu Bắc Việt phảng phất về. Tôi bỗng nhiên thấy trong tôi thuồn lên một nỗi bi ai rất là mênh mang. Người đàn bà ko tuổi tê là Tuyết Khanh đấy à ? Một câu thơ cũ của một tín đồ tình xưa vang vào đầu tôi : người yêu ơi, hại quá thời gian...Chợt nghe người bà xã cũ của Hoàng nỗ lực hỏi :-- Anh Phạm Duy còn lưu giữ ngày nghỉ ngơi Phố Nỉ không ? Ðây là phụ nữ Hoàng ráng đó ! Anh bao gồm thấy con cháu giống tía không?-- lưu giữ chứ ! làm thế nào tôi quên được cảnh Hoàng thay rung đùi dìm thơ trong bữa cơm chia tay với chị sống BắcGiang ? Chị ơi, ngấm thoát đã gần 40 năm rồi ! Còn Kiều Loan thì giống cha quá nhỉ ! cháu kể chuyện cho bác nghe ngày cháu gặp mặt bố lần thứ nhất ở Saigon đi...Tôi được nghe Kiều Loan vội vàng nói về việc chạm chán Hoàng thế như chạm mặt một nhà thơ gần gũi, hơn là chạm mặt một người thân phụ rất xa lạ, lúc thi sĩ từ thủ đô vào Saigon để gặp con sau ngày 30/4 1975...Hôm nay, vào cuộc tiếp xúc với mái ấm gia đình Hoàng thế sau 37 năm không gặp, tôi tránh ko hỏi tới đời tư của hai mẹ con trong yếu tố hoàn cảnh vì thời cuộc mà vk phải lìa chồng, con lừng khừng mặt cha. Ðóng vai tín đồ phóng viên, tôi chỉ mong muốn biết rõ hơn tiểu sử cũng giống như những thành công đầu đời của anh ấy để đăng trong đái luận nói bên trên :Hoàng nuốm tên thiệt là Bùi Tằng Việt, sinh vào năm 1921 (một bài xích báo làm việc Saigon cách đây không lâu cho biết anh sinh vào thời điểm năm 1922) tại làng mạc Lạc Thổ, thị trấn Lang Tài, bao phủ Thuận Thành, tỉnh tỉnh bắc ninh trong một mái ấm gia đình Nho Giáo. Hoàng cụ học Tiểu học tập tại Bắc Giang rồi lên hà thành học Trung Học và đậu Tú Tài II Pháp. Khi còn đang học tập lớp Ðệ Tứ, Hoàng cầm cố phóng tác cuốn Graziella của Lamartine thành chuyện việt nam với tên Hận Ngày Xanh. Tiểu thuyết đầu tay của Hoàng vậy là Thoi Mộng, viết vào khoảng thời gian 1943. Trở về Bắc Giang, dạy dỗ học tại trường La Clarté, Hoàng nắm vẫn viết văn, làm cho thơ nhằm gửi đăng trên những báo đái Thuyết máy Năm, đái Thuyết đồ vật Bẩy. Anh là tín đồ dịch truyện cha Tư Một nghìn Ðêm Lẻ ra Việt ngữ...Ðang thao thức đi tìm những bài thơ new cũ của thi sĩ, vào buổi chạm chán gỡ lý thú này, tôi mong muốn biết thêm về hai loại thơ tình với thơ ẩn dụ của Hoàng Cầm, ngoài những loại kịch thơ, thơ tao loạn mà tôi đã biết rành rẽ. Tôi bèn hỏi :-- Chị gồm còn nhớ những bài thơ tình cơ mà Hoàng nắm viết ra để khuyến mãi chị không ?Người vk cũ của Hoàng ráng định phát âm cho công ty chúng tôi nghe bài bác thơ thi sĩ khuyến mãi bà vào thời điểm năm 1945 lúc bà còn là nữ kịch sĩ Tuyết Khanh cơ mà Phạm Công Thiện ý kiến đề xuất chép bài xích thơ ra khiến cho cô con gái ngâm lên. Cùng tôi đã ngất xỉu ngây bởi giọng ngâm khôn xiết giống lối dìm của Hoàng ráng :Một tua tóc treo ngang trước mộngMột mặt hàng mi rũ bóng bên đènMiệng cười cợt một đoá trao duyênLầu thơ mới dựng chưa quên ý tình.Anh vẫn về đây lại chạm mặt mìnhCõi đời dương thế giấc u minhNíu tay mỉm cười xuống hoàng hôn cũVớt mắt em về bến hoá sinh...Kiều Loan giống ba một bí quyết lạ thường. Cũng là hai con mắt có đuôi, cái mũi dọc dừa, cái miệng tươi hồng, chiếc giọng vào trẻo. Cô nói thân hai khúc thơ dìm : Hoàng nuốm (không nói là tía cháu) dạy con cháu ngâm thơ đó...... Khanh ơi ! Thể xác liu riu bụiNắng dãi hoe vàng, em chỗ nào ?""Khanh ơi ! Thể xác nhỏ nhỏ bụi"" của Hoàng vậy cũng là ""Khanh của Hoàng ơi"" của Vũ Hoàng Chương kia ! ví như tôi nhớ không lầm thì -- trước xuất xắc trong kháng chiến ? -- thi sĩ chúng ta Vũ cũng yêu đàn bà kịch sĩ này và cũng đều có một bài bác thơ mang lại Tuyết Khanh :Khanh của Hoàng ơi ! Lửa tứ phươngSầu lên dằng dặc gió tha hươngHỡi ôi trạnh ghi nhớ niềm ly tánLại sót nòi thơ buổi nhiễu nhương.Hoàng Cầm còn có những câu thơ tình để tặng Tuyết Khanh lúc hai fan phải cách nhau chừng trong binh đao -- tuyệt khi mất nhau sau khi nước nhà bị phân song :Mái tóc buông suôi mẫu khói lạnhBóng fan thiếu phụ thoảng đêm xuânMinh châu đôi hạt cài bên gốiÐợi đến bao giờ gửi vậy nhân...Trong khi kí vãng hiện lên qua những lời thơ ngâm, tôi chú ý trộm Tuyết Khanh nhưng không tìm thấy một nét cảm hễ nào trên khuôn mặt hiền hậu của Bà. Bạn tình thời trước của Hoàng Cầm, thưởng thức qua không ít truân chăm của cuộc sống đời thường Việt nam giới trong nhì thời binh lửa, sau cuộc đổi đời ở Hoa Kỳ đã tìm được quên lãng, an nhiên vào Ðạo Phật rồi ! Tôi bất chợt thấy mình gồm lỗi khi lấy dĩ vãng lại cho Bà. Tuy thế tôi cứ tham lam gặng hỏi về sự nghiệp ở trong nhà thơ với thấy bà xã con anh cũng băn khoăn gì mang lại lắm. Ví dụ điển hình không biết một bài thơ Hoàng thế soạn từ khi còn đang có tác dụng nghề cô giáo ở Bắc Giang mà chắc rằng thi sĩ cũng đã quên rồi ! hơn nữa, do anh vắng khía cạnh trong 30 năm nên nếu tất cả ai còn ở trong thơ anh thì cũng chỉ trực thuộc lõm bõm vài câu thôi. Như hoạ sĩ kiêm thi sĩ Tạ Tỵ :Nếu anh còn trẻ như năm trướcQuyết đón em về sinh sống với anhNhững buổi chiều vàng phơ phất lạiAnh đàn em hát níu xuân xanh.? ? ?Nhưng thuyền em buộc bên trên sông hậnAnh chẳng trở lại với trúc tơNgày mon tỳ bà vương vãi ánh nguyệtMộng héo bên tuy nhiên vẫn hóng chờ...Một người có lẽ đã béo tuổi với là dân tp hà nội cũ, trong một bài báo đăng trên nguyệt san nghệ thuật Tiền Phong còn nhớ thêm tư câu nữa :Nếu gồm ngày nào em trở gótQuay trở lại thăm lại bến thu xaThì đôi mái tóc không xanh nữaMây bạc bẽo trăng ngàn vẫn thướt tha...Tôi đã phổ nhạc mấy câu thơ của bài bác thơ vô đề này và đặt tên bài thơ phổ nhạc là Tình Cầm. Fan ta có thể hiểu kia là bài bác hát nói tới mối tình của Hoàng nuốm hay bài xích hát nói về một tình yêu của một danh thay nào đó. Ðể cho bao gồm đủ câu nhạc, tôi soạn thêm một quãng lời (coi như chính là đoạn 2), mong mỏi rằng nó vẫn nằm trong hơi thơ và cảm súc của thi sĩ :Có mây bàng tệ bạc gây mến nhớCó ánh trăng quà soi giấc mơCó anh ngồi lại se phím cũMong ngóng em hát khúc Xuân xưa...Bài Tình nạm được Thái Thanh, Duy Quang, Thái hiền và nhiều ca sĩ không giống hát trong những băng nhạc cung ứng tại Hoa Kỳ.Trong cuốn Hồi cam kết II, tôi đang kể lại những hoạt động của tôi và Hoàng rứa trong tao loạn nhưng tôi còn vứt bỏ một bài bác thơ rất đặc biệt quan trọng của Hoàng Cầm. Trong thắng lợi Sông Lô, Hoàng Cầm tất cả một bài bác thơ nhiều năm nhan đề Trường Ca Sông Lô (giống như chiếc tên phiên bản nhạc của Văn Cao) :Sông Lô chẩy xuống Sông HồngSông Hồng trôi xuống biển lớn Ðông xa vờiBiển Ðông dội sóng vang trờiNhắc đi tứ bể gần như lời Sông Lô.... . . . . . .Em là em bé bỏng Sông LôEm theo Chị bến bờ là đâu ?Chiều ni thương mẹ em sầuCho em đề cập lể vài ba câu trung khu tình...Này Chị trông em nhé :Em trải tóc rừng xanhEm quấn khăn núi biếcÁo em mau chóng thì xanhChiều về đỏ như huyết...Bài thơ này, tôi đã ngâm cho Phạm Ðình Chương nghe lúc vào làm rể bên họ Phạm Ðình, cùng đã khiến hứng đến cậu em soạn bài Hội Trùng Dương.Tại căn gác nhỏ ở Los Angeles này, sau khoản thời gian hỏi chuyện về Hoàng Cầm, tôi vui mắt vô cùng khi được nói cho bà xã con của anh nghe về rất nhiều ca khúc tôi đang sẵn sàng tung ra, phóng tác trường đoản cú lời thơ của thi sĩ. Ðể cho khán thính giả đọc được những bài ca đầy đặc thù ẩn dụ này, tôi đọc cho mọi fan nghe những lời reviews trước khi tôi hát Hoàng cầm Ca...Sau đây là hành trình lưu lại diễn của Hoàng nỗ lực Ca trên trái đất :* Buổi trình làng Hoàng cầm cố Ca (ngày 18 mon 10-84, tháng sinh nhật của tôi) tại chống Trà Lê Uyên Phương nghỉ ngơi Santa Ana.Sau kia là mọi đêm diễn tại :* Café Viễn Xứ sống San Jose,* trường Ðại học tập Georges Mason làm việc Virginia,* nhà thời thánh Saint Teresa nghỉ ngơi Honolulu,* Town Hall ngơi nghỉ Melbourne,* hiệp hội Báo Chí trên Úc Châu sống Sydney,* cộng Ðồng người việt nam ở London,* Báo Quê chị em ở Paris,* Toà biên soạn của báo Ðộc Lập ngơi nghỉ Stuttgart v.v...Hoàng ráng Ca là gì ? Ðó là những bài xích ca gợi những cái đẹp -- mỹ ảnh -- của đất nước hơn là các cái sai, mẫu xấu -- ảo ảnh, ác ảnh -- của quê hương qua tị nạn ca, ngục ca cùng tủi nhục ca. Ðó những bài bác thơ mà lại người bạn thi sĩ viết ra sau vụ Nhân Văn giai phẩm và hiện thời đã được tôi phóng tác thành ca khúc. Một vài ngày sau khi cùng bị bầy áp với các văn nghệ sĩ kháng đối khác ví như Văn Cao, Phùng Quán, trằn Dần... Hoàng nạm cho luân lưu lại tại miền bắc một tập thơ truyền tay nhan đề Ðường Về khiếp Bắc. Ðó là những bài xích thơ ẩn dụ, nếu phát âm lên thì bất cứ ai nghe cũng thấy bàng bội bạc những hình ảnh và mầu sắc tuyệt vời nhất của quê hương nhưng không có ai hiểu Hoàng Cầm hy vọng nói gì trong đó...Tôi rất cần được nói rằng vào thời điểm năm 1982, trong những lúc tôi đang căng thẳng vô thuộc sau sáu, bẩy năm sống đời giữ vong, vào hồ hết giờ phút đẹp đẹp hiếm có, tôi đột nhiên nhìn ra ý chí của Hoàng Cầm trong những bài thơ đầy ẩn ngữ này. Tôi bất chợt hiểu được rằng : vào thời gian cuối thật niên 60, cho dù bị đẩy vào hoàn cảnh cùng rất của đời bản thân là bị bẻ cây bút và bị bao vây tài chính nên phải buôn bán rượu lậu sinh sống vỉa hè nhằm mưu sống, với tập thơ truyền tay Ðường Về gớm Bắc, Hoàng nạm vẫn... Cứ làm thơ ! vào một miền quốc gia mà phần nhiều thi bá như Xuân Diệu, Tế Hanh, Chế Lan Viên... Chỉ với biết lấy thơ làm đòn bẩy cho chế độ, thơ của anh ấy là giọt nước mắt làm chấn hễ ao tù, là nỗi ảm đạm vạm đổ vỡ của loại sư tử cô đơn...Lúc kia tôi không tồn tại trong tay tập thơ Ðường Về kinh Bắc, tôi chỉ xem tư vấn được dăm ba câu thơ ở khu vực này, địa điểm nọ trên đường đi hát rong cho nên khi phổ nhạc, tôi đề nghị phóng tác thêm vào hầu hết câu thơ ngắn ngủi của thi sĩ để soạn ra bốn bài bác Hoàng gắng Ca. Ðó là những bài bác Lá Diêu Bông, Qua sân vườn Ổi, Cỗ bài Tam Cúc, Ðạp Lùi Tinh Tú...Bài Lá Diêu Bông gợi cảm tôi ngay lập tức khi tôi vừa đọc hoàn thành bài thơ thiếu hụt đầu thiếu đuôi. Mở đầu, Hoàng cụ đưa ra nhị câu thơ rất thân thiết, đó là lời khuyên của một tín đồ chị nói với đàn em :

Ðứa nào kiếm được lá diêu bôngTừ ni tao sẽ điện thoại tư vấn là ông chồng !Trước hết chúng ta cần biết lá diêu bông là lá gì ? Lá diêu bông (lá bông diêu thì đúng hơn) là trang bị lá đặc biệt quan trọng ở xã Ðình Bảng, Bắc Ninh, phụ nữ thời xưa thường cố kỉnh ra nước rồi để bôi lên mặt mang lại da dẻ được hồng hào tươi đẹp. Với bài thơ này, Hoàng cố kỉnh đưa ra câu chuyện một chị lũ bà xấu xí, mong có diện mạo đẹp buộc phải dỗ dành bầy em đi tìm kiếm hộ chị vật dụng lá thẩm mỹ này...Vài ngày tiếp theo em tìm thấy láChị chau ngươi : đâu chỉ lá diêu bông ?Mùa Ðông sau em tìm thấy láChị phủ nhận nhìn nắng vãn bên sông.A ! Chị hy vọng có loại lá thần dược để gia công cho phương diện chị đẹp ? Chỉ vài ngày sau vẫn có người tìm ra loại lá. Ðó là cái lá dân tộc, giản dị và đơn giản là vì thế ! dẫu vậy chị chau mày bảo rằng : đó không hẳn là lá diêu bông ! Rồi 1 năm qua đi, ghi nhớ lời chị nhắn nhủ, lại sở hữu người tìm ra mẫu lá, cơ mà chị vẫn không chịu gật đầu đồng ý nó, cho nên chị nhấp lên xuống đầu, ngoảnh mặt đi, quan sát nắng vãn bên sông... Bài bác hát tiếp tục :Ngày cưới chị, em tìm thấy láChị mỉm cười, se chỉ cắm trôn kim.Chị đã tía con, em search thấy láXoè tay, đậy mặt, chị ko nhìn...Khi mang đến rằng không người nào tìm ra cái lá thần diệu đề nghị chị bèn đi đem chồng, thì vào ngày cưới chị, vẫn có người đem về cho chị chiếc lá thẩm mỹ và làm đẹp của dân tộc. Cơ mà than ôi, chị sẽ ""lỡ cách sang ngang"" bắt buộc chị mỉm cười, chị se chỉ, chị cắm vào lỗ trôn của cây kim, chị khâu vá cuộc sống vong thân của bản thân rồi ! Tới lúc chị có tía đứa con, vẫn còn có người nhớ tới chuyện chị ao ước có cái lá diêu bông với muốn đem đến cho chị mẫu lá thần kì đó thì chị xoè tay che mặt, chị không nhìn, hay chị không muốn nhìn ra chiếc lá rất có thể làm mang lại chị đẹp được nữa !Với những câu thơ cuối của bài xích Lá Diêu Bông, Hoàng Cầm mong muốn nói rằng : không ai rất có thể làm cho những người chị tức giận này tốt đẹp được vì mặc dù có tìm thấy chiếc lá thẩm mỹ và làm đẹp nhiệm mầu thì cũng ko được chị đồng ý :Từ thuở đó, em (Hoàng) cầm cái láNơi đầu non, cuối bể, em đi...Lời vi vút, gió quê lắng gọiDiêu bông hời hời hỡi diêu bông !Em đi trăm núi nghìn sôngNào tra cứu thấy lá diêu bông bao giờ ?Với bài thơ phổ nhạc này, tôi đã thay mặt đại diện Hoàng Cầm, trong nhiều năm, đi trăm núi ngàn sông, tức thị đi khắp rất nhiều nơi trên trái đất để rao giảng mang lại mọi fan nghe số đông ""thông điệp nhân văn"" của thi sĩ. Ngoài vấn đề nói lên dòng xấu xí với sự mù quáng của một tín đồ chị, bạn dạng Hoàng cố Ca -- Lá Diêu Bông còn đặt ra vấn đề đãi ngộ đàn em nữa. Fan chị ước ao lũ lũ em tìm đầy đủ mọi phương pháp để tô son điểm phấn mang đến chị rồi chị đang đãi ngộ, chị sẽ lấy làm chồng kia mà... Mà lại chẳng bao giờ chị biết nghe tiếng nói trung thực của bọn em, nói gì đến chuyện đãi ngộ ?Bài Qua vườn cửa Ổi thì nói tới chuyện bất công và chuyện tham nhũng :Cách xa ba bước qua sân vườn ổiChị xoạc cành ngang em đứng trông...Hai bà bầu (tức là fan dân nghèo) dắt nhau tới vườn cửa ổi tuy nhiên không được phép vào vườn. Cần đứng xa xa, rồi chị vạch cây cỏ cho em nhìn. Em thèm ăn uống ổi quá, xin chị hái trộm cho em một quả :-- Này chị ơi ! Xin chị một trái non.Chị không dám hái yêu cầu nói dối em :-- Ổi non, em ơi, còn xanh chátA à ! Ổi non xanh chát lè...Em nhỏ nhắn bèn :-- Này chị ơi ! Xin chị một trái ương.Chị trả lời:-- Ổi ương, em ơi, bị chim khoétA à ! Ổi ương chim khoét rồi !Em nằn nì xin chị :-- Này Chị ơi! Xin chị một trái chínChị chỉ từ biết trả lời:

-- Ổi chín, em ơi tít ngọn câyA à ! Ổi chín thừa tầm tay...Bài Qua vườn cửa Ổi gồm câu kết :Lẽo đẽo em đi đường mai sauCúi nhặt chiều mưa dăm quả rụng...

Xem thêm: Cắm Hoa Theo Chủ Đề 20/11 Đẹp Với Bài Thuyết Trình Ý Nghĩa, 15 Kiểu Cắm Hoa 20/11 Độc Đáo Nhất

Nghĩa là cả hai người mẹ -- đại diện cho người dân nghèo, thấp cổ bé bỏng miệng -- cần lẽo đẽo đi trên tuyến đường đời, không khi nào được ăn uống một quả ổi làm sao ở bên trên cây, chính vì những quả ổi ngon cơm đó, hoặc để dành riêng cho người trên hưởng thụ, hoặc bị trộm chiếm đục khoét hết cả rồi ! nếu như thèm nạp năng lượng ổi, nhì chị em chỉ với biết cúi nhặt hồ hết quả ổi thối, rụng rơi trên những tuyến phố chiều, bao gồm mưa rơi rả rích...Trong mấy bài bác thơ ẩn dụ này, tất cả một điều lý thú là Hoàng gắng thích chỉ dẫn những mẩu truyện (gần như chuyện tình) giữa một tín đồ trai không nhiều tuổi và một người phụ nữ hơn tuổi mình. Tín đồ được thi sĩ call là chị đó có thể tượng trưng đến lý tưởng nhưng mà thi sĩ từng ôm ấp. Lý tưởng vẫn còn đó hay đã bị cướp đi, hiển hiện tại trong thơ qua hình hình ảnh người chị khi thì sáng chóe mặn mà, khi thì xấu xa cạnh tranh tính...Bài Hoàng cụ Ca thứ bố nhan đề Cỗ bài Tam Cúc muốn đòi lại một hạnh phúc xa xưa của hai mẹ này, nay đã bị mất đi vày một ông quan lại Ðốc Ðồng áo đen nẹp đỏ :Rút trộm rơm công ty đi trải ổCỗ bài tam cúc mép cong congChị điện thoại tư vấn đôi cây trầu cay má đỏKết xe pháo hồng chuyển chị tới quê em...Ghé coi bài, tìm hơi tóc ấmEm đừng béo nữa, chị chớ điTướng sĩ đỏ đen chui xấp ngửaỔ rơm thơm đọng tuổi xuân thì...Ðứa được bài xích chinh chuyền xủng xẻngÐứa thua bài bác đáo gỡ ngoại trừ thềm.Em đi tối tướng điều, sĩ đỏÐổi xe pháo hồng, đưa chị cho tới quê em...Pháo, mã ra bài, năm tiếp theo giặc giãQuan Ðốc Ðồng áo đen nẹp đỏXua tốt điều đè lũ xuất sắc đenThả tịnh vàng đưa chị võng mây trôiEm đứng chú ý theo,Em call : ... Ðôi !Qua bài bác thơ này, Hoàng vắt nói lên một hạnh phúc hoàn hảo nhất của hai bà mẹ khi rút rơm nhằm trải ổ rồi thuộc mọi fan ngồi tiến công tam cúc vào mấy ngày Tết. Ngồi cạnh chị, em giả vờ nghé mắt coi bài xích để được ngửi mùi tóc ấm của chị. Em tự khuyên em đừng lớn nữa nhé ! Em còn xin chị cứ ở trong làng, đừng vội đi lấy ông chồng (1) nghe ! Em yêu thương chị mang lại độ em ưng ý đi đêm cả tướng điều, sĩ đỏ nhằm đổi lấy xe hồng, đưa chị tới quê em. Ai ngờ năm tiếp theo giặc giã, quan tiền Ðốc Ðồng áo black nẹp đỏ, (bạo quyền) xua giỏi điều đè lũ tốt đen (đàn áp tín đồ dân). Còn thả tịnh vàng, đưa chị võng mây trôi, rước chị đi mất (cướp đoạt hạnh phúc của nhân dân). Em, Hoàng Cầm, cỗ bài trong tay, đứng chú ý theo chị bị cướp mang đi, em điện thoại tư vấn : Ðôi ! nghĩa là em vẫn chưa chịu đựng thua, em vẫn còn đó đôi cây xe hồng để đã kết liễu ván bài bác tam cúc này.Bài Ðạp Lùi Tinh Tú -- thương hiệu ca khúc bởi vì tôi đặt -- thì tạo nên sự xơ xác, bi đát rầu, ngủ vùi của toàn bộ mọi người, chỉ có nhà thơ là còn thức giấc thức. Hoàng cầm cố đưa ra phần đông hình hình ảnh buồn yêu thương như bé bê quà lạc mẹ, nhỏ chim cu ngồi gù rặng tre, bé chào mào khát nước, cây ổi giơ xương kháng đỡ mùa Ðông, bé phù du ao trời lận đận, con chim vành răn dạy nhớ đơn vị nhớ tổ. Vớ cả, giống như đôi cá đòng đong, đầy đủ ngủ say cả rồi. Chỉ có thi sĩ là còn thức giấc thức, ngồi soi hình vào đáy nước, giơ chân đấm đá ánh sao tối đang lấp lánh trên khía cạnh ao :Ta là con bê xoàn lạc dáng chiều xanhÐi tra cứu sim nhưng mà sim chẳng chínTa lên đồi thông nằm miếu nhị CôGặm cỏ mưa phùnNgoài đồng sương bóng người thấp thoángChiều nay mẹ chẳng về chuồng...Ta là bé chim cu về gù rặng treGọi nắng ấu thơ về sân đất rộngMong tin tốt từ phần lớn trời xaÐưa mây lành về tụ nóc rơm.Ta là bé chào mồng khát nướcVề sân vườn xưa phân tử nhãn đâm mầm...Ta, cây ổi giơ xương !Chống đỡ mùa Ðông xụp về tấn công úp.Ta là bé phù du ao trời lận đậnTrên cánh bèo mặt nước đong gió, lặn dưới nước search saoHứng nước mắt con chim vành khuyênNhớ công ty nhớ tổ, vừa rụng chiều nayLàm dềnh khía cạnh nước gương sen.Ta soi hình vào tận lòng ao đêmChỉ thấy mình sút lùi tinh túNgủ say rồi song cá đòng đong...Soạn Hoàng cầm cố Ca vào mức đó, tôi không hề theo đuổi mục tiêu soạn nhạc một cách dễ dàng (dễ hát, dễ nghe, dễ hiểu) như trước đó nữa. Bên báo Ðỗ Ngọc Yến đã nhận được xét :Trước đây người ta chỉ biết Hoàng chũm qua thơ tình, kịch thơ, thơ chống chiến, thơ phản kháng trong thời nhân văn Giai Phẩm. Bây giờ với những bài bác ca ẩn dụ này, Phạm Duy đưa ra một Hoàng Cầm mới nhất, hiện đại nhất qua những bài thơ có rất nhiều ẩn ngữ nhất. Ca khúc là bề ngoài nôm na nhất hiện giờ lại được đóng góp thêm vai trò diễn tả siêu thực nhất, gửi tác giả vào trong 1 vị trí hóc hiểm nhất, trưng bày trước quần chúng một sự việc chính trị tinh tế nhất !Thế là sau thời điểm quá mệt mỏi với nhiều loại ngục ca, tủi nhục ca vì đề nghị lên gân trước thời cuộc, những bài xích thơ ẩn dụ của Hoàng thay mà tôi soạn thành Hoàng chũm Ca vào đầu thập niên 80 này khiến cho tâm hồn tôi lắng xuống. Sau khoản thời gian thấy ""dường như"" đã hết quê hương, tôi bỗng nhiên nhiên gặp lại quê nhà qua mẩu chuyện lá diêu bông, sân vườn ổi, cỗ bài tam cúc giỏi qua vai trung phong tình của những con bê vàng, bé chim cu, con chào mào, bé phù du, bé chim vành khuyên... Quê hương của tôi còn rất nhiều cái đẹp mắt chứ chưa phải chỉ tất cả ác mộng, ngục tù, hận thù và tuyệt vọng.Những bài bác thơ trong tập Ðường Về tởm Bắc của Hoàng gắng được phổ nhạc thành Hoàng cố kỉnh Ca vẫn còn buồn rười rượi do nó phản ảnh một miền của non sông Việt phái mạnh vào những năm 60-70 nhưng nó cất đựng quá nhiều hương vị quê nhà nên nó là liều thuốc an thần cho phiên bản thân tôi sau thời điểm tôi bị say sưa vào không khí chết chóc gây ra bởi thơ Nguyễn Chí Thiện (ngục ca) hay nhạc Hà Thúc Sinh (tủi nhục ca). Tôi cũng cho là : là một người luôn luôn bao gồm phản ứng trước nghịch cảnh, tôi không nên tự đầy đọa tôi tuyệt khuyến khích fan nghe đi vào ngõ bí là sự thù hận, oán ghét, chửi rủa. Chắc chắn là Ðường Về gớm Bắc (nghĩa là đường về quê hương) góp tôi có một lối thoát.Dù biết là khó hát, khó khăn nghe, tôi cũng nỗ lực đem thơ Hoàng nuốm đi diễn giả ở khắp phần nhiều nơi trên nhân loại và đúng như tôi dự đoán, sự thông dụng của Hoàng gắng Ca bị tinh giảm vì đặc thù ẩn dụ của nó. Tuy nhiên tại Việt Nam, lá diêu bông phát triển thành một lịch sử một thời mới. Vài năm sau thời điểm những bài xích ca ẩn dụ này được tung ra ở hải nước ngoài thì nghỉ ngơi trong nước (nhất là sau khoản thời gian có chủ trương tháo dỡ trói cho văn nghệ sĩ), trong nhạc, gồm Trần Tiến nói về chuyện lá diêu bông và trong đời, tại tp vẫn luôn luôn được điện thoại tư vấn là Saigon, có một đàn bà mở một cái quán (quán café hay quán rượu?) lấy tên là QUÁN DIÊU BÔNG. Vào lúc tôi viết các dòng chữ này, đơn vị thơ tình họ 70 tuổi của tôi (có lẽ) vẫn ""làm lại cuộc đời"" với cô chủ quán mang tên Nguyệt Anh. Rứa là buổi tối thiểu sinh hoạt trên đời này cũng có thể có hai bạn tình già của thời đại đấy nhé ! Hỡi các bằng hữu ! Hô theo tôi : ""Tình Già Muôn Năm"" ! ""Muôn Năm"" ! ! !Sau khi trình làng ""thông điệp nhân văn"" của Hoàng Cầm, với loại tật tham lam, lúc nào cũng mong mỏi đi cho tới tận thuộc của bất cứ vấn đề gì, tôi còn hy vọng viết thêm về con người của anh vì thế tôi luôn luôn nhắc đến anh trong những cuốn HỒI KÝ. Tập đái luận Hoàng nắm Trong Tôi này thì muốn nhấn mạnh vấn đề tới địa vị của anh vào văn học sử.Tôi hy vọng nói rằng : trước hết, vào thi ca vn có một giai đoạn được call là ""thời kỳ kịch thơ"" thì ai cũng phải công nhận đó là thời kỳ của Hoàng Cầm. So với những thi sĩ khác, kịch thơ của Hoàng chũm chói lọi nhất tuy nhiên về sau kịch thơ không hề đất đứng. Sau nữa, thơ của Hoàng thay là giờ thơ lên đường kháng chiến sớm sủa nhất với được dân chúng yêu thích nhất trong thời gian toàn quốc lên đường. Trạng thái đặc biệt quan trọng của thơ Hoàng vắt là thơ ngâm lên, bao gồm diễn xuất (spectaculaire). Trong thơ của anh, ta thấy tương đối nhiều hình hình ảnh đẹp, chan chứa mùi vị quê hương. Tất cả tứ thơ của Hoàng Cầm, dù cho là thơ tình, thơ định kỳ sử, thơ phòng chiến đều rất vững chãi. Thơ năm chữ, thơ lục-bát những được chuyển thể vô cùng giỏi. Hoàng cố dùng số đông từ ngữ của dân tộc, thơ anh ko lai căng như của vài nhà thơ bự khác. đối với thơ cùng một con đường hướng là thơ Nguyễn Bính, thơ Hoàng gắng cao hơn, trí thức hơn. Hoàng vắt còn xứng đáng quý tại vị trí không lúc nào chịu tắt hơi phục trong lúc có phần đông nhà thơ khác, vì lý do này lý do nọ, phải chấp nhận đường lối âm nhạc ""được"" chỉ huy. Thơ Hoàng nạm không bao giờ tỏ ra là bị ép buộc. Ngược lại là khác. Hãy lưu giữ lại bài thơ Em nhỏ bé Lên Sáu anh viết vào thời kỳ cải tân ruộng khu đất ở Việt Nam. Ðầy tính nhân bạn dạng :Em bé xíu lên sáu tuổiLủi thủi search miêng ănBố : cường hào nợ máuÐã trả trước nông dânMẹ bỏ nhỏ lay lắtÐi tuột vào vào Nam.. . . . . . . . . . . . .Bụng phình lại ngặng cổMắt tròn đỏ hoe hoeEm nhìn đời bỡ ngỡLạy bà xin chén bát cháoCháu miếng cơm, thầy ơi !Có một chị cán bộÐang phát hễ thôn ngoàiChợt nhìn ra phía ngõNghe giờ kêu lạc loài.Chị rùng bản thân nhớ lạiNăm đói nhát từ lâuChị mới năm tuổi đầuLiếm lá khoai giữa chợ.Chạy vùng ra phía ngõDắt em bé xíu vào nhàNắm cơm dành chiều quaBẻ cho em một nửa.. . . . . . . . . . . .Chị đi chợt lùi lạiNhìn đứa bé xíu mồ côiCố tìm vết thù địchChỉ thấy một bé người...Hoàng vậy còn viết một vở kịch thơ ngắn, nhan đề TIẾNG HÁT, nói tới truyện Trương Chi. Thi sĩ thay đổi lời hát tình ái của Trương đưa ra thành tiếng gọi của tự Do. Mỵ Nương là tượng trưng mang lại giới văn nghệ bị giam giữ và Quận Công, thân phụ của Mỵ Nương là đại diện cho uy quyền độc đoán. Vào vở kịch thơ này còn tồn tại thêm nhân vật dụng Hồng Hoa, thiếu nữ tỳ, tượng trưng mang đến nhân dân đói khổ. Giờ hát lôi kéo mọi người hiện giờ đang bị hành hạ hãy vùng dậy :Nào tín đồ quả phụ trắng khăn tangNào đứa em không cha mẹ khát sữaNào ai sống nhục, chết oanNào ai chảy lìa đôi lứaNghe giờ đồng hồ hát này.Trong lúc người cha của Mỵ Nương truyền lệnh : Khoá kín đáo cửa lầu, lấp cả sông, để không thể tiếng hát (2) thì tiếng hát thoải mái vẫn lọt cho tới lòng người :Cửa ngoài bằng đá điêu khắc tảng, giờ đồng hồ hát đẩy được vàoVì sẽ là tiếng call của trời cao đất rộng.Và Mỵ Nương, tức là giới văn nghệ, vẫn dũng mãnh :

Cánh cửa khoá <...> ta mở đượcTa thừa qua tường đáTa chạy ra sông đi tứ phương trờiTìm tiếng hát, ta đi cùng thiên hạ...Sau phong trào phản kháng vào thời gian cuối thập niên 50 của toàn bộ trí thức Hà Nội, Hoàng Cầm cũng giống như các anh em trong team Nhân Văn Giai Phẩm bị đối xử ra sao, mọi tín đồ đã biết. Bắt buộc đợi tính đến gần đây, với phong trào glasnost ở các nước Ðông Âu và với việc cởi mở ở nước ta thì vị thế nhà văn, bên thơ của anh và của rất nhiều bạn anh new được phục hồi.Tôi phân vân sự thương nhớ của tôi so với một người các bạn thơ thời trước -- qua đều Hoàng vậy Ca -- có làm cho thi sĩ bị phiền lụy (3) giỏi có mang lại cho anh một an ủi bé dại nhoi nào không, nhưng tôi siêu vinh hạnh được có mặt trong đời anh từ khi còn trai trẻ cho tới khi sẽ tóc tệ bạc răng long, tuy nhiên tôi chỉ được gần anh trong một thời gian rất là ngắn ngủi. Sự chung tình này cũng còn nhờ vào ở phép lạ của cuộc đời khiến tôi bỗng chạm mặt lại vợ cũ của anh ấy và người con gái tôi ""quen biết"" lúc còn là thai nhi trong bụng mẹ, và một lúc với vấn đề tôi mày mò ra những bài bác thơ ẩn dụ của anh.Trong vòng 10 năm nay, tôi luôn luôn luôn có mặt trong mái ấm gia đình anh nhằm theo dõi quãng đời của anh vào tầm khoảng xế chiều. Ðể được nghe ngân nga một số câu thơ trác tuyệt của anh ý gửi cho vợ cũ và phụ nữ :

Rực sáng chân trời một điệu đànBiển cồn bừng chớp mắt Kiều LoanMắt điên, đôi mắt sóng men huyền diệuXanh thẳm mặt hàng mi bến thích hợp tan.Cả Thái bình dương là hạt lệMột người đi biệt một hành tinhCả hàng Trường tô là vết phẩyNgắt chiếc thơ trang sử u tình.Bẩy sắc mây chìm chờ bão tanHôm như thế nào nắng xoá vệt thời gian...Gò cao má ửng nghịch thiên mệnhEm gồm về ko ? Hỡi tiếng vang !Tôi nhấn Kiều Loan, con ruột của Hoàng nắm là bé nuôi và đã giúp đỡ cho phụ nữ về cả đời sống vật hóa học lẫn đời sống tinh thần, băn khoăn lo lắng cho bé nuôi trong việc gia đình tương tự như trong các bước làm ăn. Thấy đàn bà nuôi thích hợp văn nghệ, đã các lần, Kiều Loan xuất hiện bên tôi trong những buổi dìm thơ hay diễn kịch thơ... Tại San Jose là vị trí cư ngụ, Kiều Loan khôn xiết được hoan nghênh từng khi lộ diện trước khán thính giả với tiết mục ngâm thơ hay diễn kịch.Tiếng thơ Hoàng nỗ lực lúc nào cũng có công dụng gọi tín đồ về. Về với tình yêu, về cùng với gia đình, về với xóm làng, nói tóm lại về với quê hương mà suốt cả quảng đời Hoàng núm xưng tụng :Có lặng thầm ru vọng giờ đồng hồ Khanh ?Dòng lệ mặn dẫu kia môi héoNgửng đầu sao sáng bỗng dưng long lanhSao treo lối nhỏ dại về quê mẹMẹ điện thoại tư vấn nghìn thu : nhỏ hỡi ! ... Khanh !Ai điện thoại tư vấn nghìn thu : Em hỡi ! ... Anh !Tôi muốn được nhìn nhận như người bạn thơ cũng róng tiếng call tôi qua đầy đủ câu thơ mà vào một hoàng hôn siêu tím, vào một quán ăn rất sang, trên bãi biển San Francisco siêu vắng, người con gái của thi sĩ là Kiều Loan sẽ ngâm mang lại tôi nghe :Ðất Bắc ngùi ngùi thương phận bạcÐiù hiu thân cố kỉnh bến sông mơChân ai đi lén về xa đó ?Bỏ lại vườn hoang bóng nguyệt mờNức nở canh khuya hoài thánh thótKhóc làm bỏ ra nữa tuổi đương tơ...

Xem thêm: Tranh Ngày 20-11 - Top 40 Tranh Vẽ 20/11 Đẹp

Gần trên đây (1989-90) Hoàng thế tái xuất hiện thêm trên văn bầy với đông đảo tập thơ Men Ðá Vàng, Mưa Thuận Thành trong những số ấy tôi thấy trái tim khối óc của anh vẫn bền bỉ như gạch chén Tràng, vẫn ướt sũng như cơn mưa phục sinh của dân tộc. Vào tập Mưa Thuận Thành, Hoàng núm cho đăng nguyên văn bốn bài bác thơ trong tập Ðường Về tởm Bắc nhưng tôi phổ nhạc với phần nhiều tên Lá Diêu Bông, Cây Tam Cúc, Quả cùng Về cùng với Ta... Shop chúng tôi đã bàn bạc thư từ vào đó, nhị ông già ngoại trừ 70 tuổi vẫn tiếp tục xưng hô mày tao như vào tuổi 20. Shop chúng tôi đều cho rằng cả hai thằng bạn, vào tầm khoảng gần khu đất xa trời, rốt cuộc hồ hết thấy đời mình chỉ là một cuộc chơi ! cuộc chơi đã chuyển hai đứa lên cực kỳ cao, rồi cũng đã dìm nhì thằng xuống khôn xiết sâu tuy thế cả nhị kẻ đãng tử này số đông được cứu giúp rỗi bởi vì một sợi dây túng thiếu ẩn. Ðó là tua dây cảm nhận, rung hễ và sáng tạo nghệ thuật làm cho chúng tôi, sau nhiều cơn đồ vã, vẫn rất có thể gạn đục khơi trong rồi tạo sự những vần thơ điệu nhạc xinh sắn sức sống vi diệu của nhỏ người. Vâng ! thẩm mỹ đã cọ hồn bọn chúng tôi, như Hoàng chũm nói : ton art purifie ton âme với sẽ còn giúp công ty chúng tôi đi nốt con đường đã chọn : bé ÐƯỜNG TÌNH, tình nước, tình người.Mùa Xuân 1984Phạm Duy

------------------------------------------(1) trằn Tiến đã khai quật câu này nhằm soạn ca khúc của anh.(2) Trạnh lòng nhớ tới tiếng hát của mình, than ôi, cũng hiện nay đang bị cấm đấy !(3) Hoàng thế bị bắt vào khoảng thời gian 82 vì nhờ một Việt Kiều rước tập thơ MEN ÐÁ VÀNG ra ngoại quốc cho bé gái. Không phải vì Hoàng cố kỉnh Ca...